DOLAR 9,26200.91%
EURO 10,79210.69%
ALTIN 525,89-0,78
BITCOIN 5669230,26%
İstanbul
14°

HAFİF YAĞMUR

02:00

İMSAK'A KALAN SÜRE

Tarikatlar yurtlara bu türlü sızdı… Şaşırtan sayı

Tarikatlar yurtlara bu türlü sızdı… Şaşırtan sayı

ABONE OL
Eylül 29, 2021 14:59
Tarikatlar yurtlara bu türlü sızdı… Şaşırtan sayı
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Türkiye, üniversite öğrencilerinin kampusa dönmeye başlamasıyla birlikte, öğrencilerin barınamama sıkıntısıyla acı bir formda yüzleşti.

Öğrenciler parklarda yatarak başlattıkları “barınamıyoruz” aksiyonları siyasetin gündemine yerleşti.

Türkiye üzere bir ülkenin öğrencilerini ağırlayacak kâfi sayıda yurdunun olmamasının yanında her ile üniversite açmakla övünen hükümetin maksadı öteki olabilir mi?

AKP iktidarları periyodunda, cemaat ve tarikat büyük bir sıçrayış yaşadı. Bürokrasinin kritik takımlarına yerleşen müritler, kendilerine takım yetiştirmek için eğitim alanına büyük yatırım yaptı. Tabi, bu yatırımların önü iktidar tarafından da açıldı.

15 Temmuz darbe teşebbüsüyle FETÖ daima gündemdeydi lakin tek sorun onlar değildi; Süleymancılar, Menzilciler, Hakyolcular… Liste uzayıp gidiyor. Çabucak hepsi öğrencilere yönelik büyük ataklar yapıyorlar.

YURTLARDA FEVKALÂDE ARTIŞ: DEV SAYILAR AKTARILDI

Türkiye’de 2006 sonrasında bilhassa yurt sayılarında inanılmaz artış gerçekleşti.

Tarikat ve cemaatlere ilişkin vakıf ve dernekler AKP’li belediyelerden de çok önemli dayanaklar aldılar. Bu oluşumlara belediyeler tarafından tıpkı ve nakdi yardımlar yapıldı.

2018 öncesi İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından vakıf-dernek ve okullara 852 milyon lira bütçe aktarıldığı raporlara yansıdı. Yalnızca İstanbul Büyükşehir Belediyesinden aktarılan 852 milyon lira, MEB’in yatırım bütçesinin yedide biri kadar olması sayının büyüklüğünü gözler önüne sermeye yetiyor.

Türkiye’deki dini kurumsal yapılar…

Tablo 1. Türkiye’deki dini kurumsal yapılar

RESMİ/YASAL KURUMLAR YASAL OLMAYAN KURUMLAR
Diyanet İşleri Başkanlığı Tarikatlar
İlahiyat Fakülteleri Cemaatler
İmam Hatip Okulları Kümeler
Kuran Kursları Yasadışı Okullar/Kurslar/Yurtlar/Medreseler/Sıbyan Mektepleri
İlkokuldan Sonra Hafızlık Eğitimi Kaçak Kuran Kursları Yatılı/Gündüzlü

ANAYASA’YA KARŞIN AÇILAN KURUMLAR

Tekke, zaviye ve türbelerin kapatılması”, 30 Kasım 1925 tarihinde kabul edilip 13 Aralık 1925 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 677 sayılı kanun ile uygulamaya kondu. 677 sayılı kanun ayrıyeten Anayasanın 174’üncü unsuru ile müdafaa altına alındı.

677 sayılı kanun yürürlükte olmasına karşın yasa dışı oluşumlar tarafından eğitim-öğretim faaliyeti yapılan, sayısız kurum açıldı.

Cemaat ve tarikatlar vakıf, dernek üzere örgütlenme biçimleri ile ülke genelinde okul, yurt, kurs üzere binlerce merkez kurdular. Bu merkezlerin kontrol altında olmadıkları tüm kamuoyu tarafından biliniyor.

BAKANLIĞIN KONTROLÜNÜN KALDIRILMASI

2012 yılında Ulusal Eğitim Bakanlığı’nın Kuran kurslarını kontrol misyonuna son verilmesi ve kurslardaki yaş hududunun kaldırılması ile bu yapıların açtıkları yasal-yasa dışı kurum sayıları süratle artmaya başladı.

4+4+4 olarak bilinen 6287 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesi ile sistem büsbütün yasa dışı dini oluşumların lehine evrildi.

2013 yılında Türk Ceza Kanununun 263.maddesinin yürürlükten kaldırılması ile Kanuna Ters Eğitim Kurumu açan, çalıştıran ve bu merkezlerde çalışanlara verilen 6 aydan 3 yıla kadar mahpus cezasının uygulanma bahtı kalmadı. Bu düzenleme merdiven altı kelamda eğitim kurumları ve yurtların sayısını arttı.

Dini yapılara ilişkin sibyan mektepleri, medreseler, yurt ve konutlarla ilintili çocuk sayısının 2 milyona yaklaştığı kestirim ediliyor.

Bilhassa 2006 yılından sonra bu yapıların yurt sayılarındaki artış dikkat çekici…

Tablo 2. Özel öğrenci yurtları. (2006-2021)

Yıl

Özel yurt sayısı

Özel yurtların kapasitesi

Vakıf ve derneklere ilişkin yurt sayısı
2006 2.735 228.645 1.723
2021 4.406 442.245 3.331

Tablodan anlaşılacağı üzere, KYK yurtlarının yetersizliği durumu biraz elverişli olan öğrencileri özel yurtlara, fakir ailelerin çocuklarını ise dernek/vakıf yurtlarına itti. Tabloya nazaran; 2006’da 1723 olan vakıf/dernek yurtları sayısı, 2021’de 3.331’e çıktı; neredeyse iki katı artış yaşandı.

KYK YURTLARININ DURUMU

Burada KYK yurtlarındaki artış oranının kâfi olup olmadığına da bakmak gerekiyor.

Tablo 3. 2002-2021 Kredi Yurtlar Kurumuna İlişkin Yurt Sayısı ve Kapasitesi

Yıl

Yurt sayısı

Kapasitesi

Üniversitelerdeki örgün eğitim kapsamındaki öğrenci sayısı

2002 191 185.085 1.656.018
2021 773 695.834 3.801.294

2002’de 191 olan KYK yurtlarının sayısı 773’e, kapasitesi ise 185.085’ten 695.834’e yükseldi. 2021’e geldiğimizde yükseköğretim seviyesindeki örgün eğitim öğrencilerinin yalnızca yüzde 18,3’üne yurt imkanı sağlanabildiği ortaya çıktı.

Bu kapasite aşağıdaki grafikten de anlaşılacağı üzere yalnızca İstanbul’daki öğrencilerin gereksinimini karşılayacak seviyede.

Grafik 1. İstanbul örneği.

Grafik 1’de, İstanbul’da üniversite seviyesindeki öğrencilerin yalnızca %3’üne yurt imkanı sağlandığı açıkça görülüyor.

Eğitim alanın tarikat ve cemaatlerin yurt açmalarını ve eğitim kurumlarına girmelerini hızlandıran kimi düzenlemeler yapıldı.

Okurlarımız için yapılan düzenlemeleri tek tek sıralarsak tablo net bir biçimde ortaya çıkacaktır:

  1. Ulusal Eğitim Bakanlığı (MEB) 7 Nisan 2012 tarihine kadar Kur’an kurslarının kontrolünden sorumlu bir kurum iken, bu tarihte Diyanet İşleri Başkanlığı Kur’an Eğitim ve Öğretimine Yönelik Kurslar ile Öğrenci Yurt ve Pansiyonları Yönetmeliği’nde yapılan değişiklikle, MEB’in kontrol yetkisine son verilmiştir. Kontrol konusu da Diyanet’in uhdesine alınmıştır. Tıpkı düzenlemeyle kış Kur’an kurslarında “ilköğretimi bitirmiş olma”, yaz Kur’an kurslarında da “ilköğretim 5. sınıfı tamamlamış olma” kaidesi da kaldırılmıştır. Yaş hududu kaldırıldığı için okulöncesi çağdaki (3-6 yaş) çocuklarda Kur’an kurslarına alınmaya başlanmıştır.
  2. 11.04.2012 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren İLKÖĞRETİM VE EĞİTİM KANUNU İLE KİMİ KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN ile zarurî eğitim 12 yıla çıkarılmış, eğitim sistemi 4+4+4 halinde kademeli hale getirilmiştir.
  3. Vakıf ve derneklerin kaçak eğitim merkezi açmalarını kolaylaştırmak için bir kadro çalışmalar yapılmıştır. Bunlardan en kıymetlisi 2013 yılında Türk Ceza Kanununun 263. unsuru yürürlükten kaldırarak, Kanuna Muhalif Eğitim Kurumu açan, çalıştıran ve bu merkezlerde çalışanlara verilen 6 aydan 3 yıla kadar mahpus cezasını ortadan kaldırmıştır. Cumhuriyet Halk Partisi TCK’nın 263.maddesinin yürürlükten kaldırılmasını Anayasa Mahkemesine götürmüştür. 4 karşı oya karşın Anayasa Mahkemesi iptal kararı verememiştir.
  4. 14.03.2014 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren ULUSAL EĞİTİM TEMEL KANUNU İLE BİRTAKIM KANUN VE KANUN KARARINDA KARARNAMELERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN ile MÜSTEŞAR HARİÇ, MEB’in merkez ve taşrada çalışan tüm yöneticileri misyondan alınmıştır.
  5. 14.03.2014 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan ULUSAL EĞİTİM TEMEL KANUNU İLE BİRTAKIM KANUN VE KANUN KARARINDA KARARNAMELERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN ile özel okullara giden öğrencilere Eğitim ve Öğretim Dayanağı sağlanmıştır.
  6. Maliye Bakanlığınca hazırlanan Kamu Taşınmazları Üzerinde Eğitim ve Yurt Faaliyetleri İçin Üst Hakkı Tesis Edilmesine Ait Yönetmelik, 21.07.2017 tarihinde Resmi Gazete yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Yönetmelik, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflardan öğrencilere yönelik eğitim ve yurt temini faaliyeti bulunanlardan Gençlik ve Spor Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ve Ulusal Eğitim Bakanlığı tarafından ortaklaşa belirlenen kaideleri sağlayanlar lehine, kuruluş hedeflerine uygun kullanılmak üzere mülkiyeti Hazineye yahut kamu kurum ve kuruluşlarına ilişkin taşınmazlar üzerinde 49 yıl müddet ile bedelsiz irtifak hakkı tesis edilmesi, devletin karar ve tasarrufu altında bulunan yerler üzerinde ise bunlar ismine bedelsiz kullanma müsaadesi verilmesine ait metot ve asılları düzenlenmiştir.
  7. Vergi Muafiyeti Tanınan Vakıf Ve Kamu Faydasına Çalışan Derneklere İlişkin Yükseköğrenim Yurtlarında Barınan Öğrencilere Yapılacak Beslenme Ve Barınma Yardımına Dair Yönetmelik 8.11.2017 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. Yönetmelik ile, vergi muafiyeti tanınan vakıf ve kamu faydasına çalışan derneklere ilişkin yurtlarda kalan öğrencilere, “barınma ve beslenme” yardımı yapılması sağlanmıştır.
  8. 11.09.2018 Kamu Taşınmazları Üzerinde Eğitim Ve Yurt Faaliyetleri İçin Üst Hakkı Tesis Edilmesine Ait Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile Kamu faydasına derneklere de okul, üniversite, Kuran kursu üzere eğitim faaliyetleri ve yurt için Hazine yerleri ile kamu kurum ve kuruluşlarına ilişkin taşınmazların 49 yıllığına parasız verilmesi düzenlenmiştir. Bu derneklere, tabiat varlıkları ve doğal sit alanları ile özel etraf müdafaa bölgeleri de eğitim ve yurt için bedelsiz kullandırılabilmesi sağlanmıştır.
  9. 12/9/2019 tarihinde Toplumsal Etkinlikler Yönetmeliğinde yapılan değişiklik ile sivil toplum kuruluşlarının “her cins ve düzeydeki resmî ve özel örgün ve yaygın eğitim kurumlarında” toplumsal aktiflik yapmasının önü açılmıştır. Bu atılım, 4+4+4 süreci sonrası, eğitim alanında yaşanan en değerli teşebbüslerden birisi olmuştur. Sivil Toplum Kuruluşu ismi altında bahsi geçen tarikat ve cemaatler, okul öncesinden üniversiteye kadar tüm okullara, protokol yapmasına gerek kalmaksızın girmeye başlamışlardır. Ayrıyeten, okul öncesi seviyede, Sibyan Mektepleri ismi altında, tarikat ve cemaatlere bağlı vakıf-dernekler faaliyetlerine sürat vermişlerdir.

PROBLEMLERİN TAHLİLİNE ATILMASI GEREKEN ADIMLAR

Pekala, bu tablo karşısında neler yapılmalı?

Ulusal Eğitim Bakanlığı, Yüksek Öğretim Konseyi öncülüğünde eğitim öğretim faaliyetleri ve öğretim programları süratlice kontrol altına alınmalıdır.

Ayrıyeten vakıf ve dernek yurtlarının kontrollerinin Ulusal Eğitim Bakanlığına devredilmesi yine tartışılmalıdır.

Yurt sorunu artan öğrenci ve üniversite sayısına paralel olarak çoğalamadı. Bilhassa büyük kentlerimizde öğrenci yurtları yetersiz kaldı. İvedilikle yurt sayısının ve kapasitesinin artırılması ve bu süreçte yurtlardan yararlanamayan öğrencilere yaşadıkları kentlerdeki konut kiraları göz önünde bulundurularak maddi takviye sağlanması sorunu bir nebzede olsa hafifletecektir.

Türkiye, kimi yapıların çıkarlarını korumak için çocuklarını sokakta, zorda bırakmamalıdır.

Ali Taştan

En az 10 karakter gerekli


HIZLI YORUM YAP

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.